ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ – ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΗ

Έργο που σχεδιάστηκε το 2005 από την επιστημονική επιτροπή του Πολιτιστικού Οργανισμού «Δρόμοι της Ελιάς» για λογαριασμό του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας με πρωτοβουλία του τότε προέδρου του Γιώργου Καραμπάτου γνώστη του τουριστικού  φαινομένου. Ο πλήρης φάκελος υπεβλήθη στην Πολεοδομία Καλαμάτας το Νοέμβριο του 2011 για την έκδοση της πολεοδομικής άδειας έχοντας στο μεταξύ ομόφωνες εγκρίσεις από το Περιφερειακό Συμβούλιο για την ένταξή του στο ΕΣΠΑ με χρηματοδότηση 7,5 εκατομμύρια ευρώ.  Δυστυχώς η υλοποίηση αυτού του αναπτυξιακού έργου δεν προχώρησε γιατί δεν υιοθετήθηκε από τον τότε Δήμαρχο Καλαμάτας κ. Παν. Νίκα παρότι θα αποτελούσε πρότυπο κόμβο καινοτομίας για την γαστρονομία και μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης και υποστήριξης των μικρών και μεσαίων τοπικών επιχειρήσεων του πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα της τοπικής οικονομίας. Σε κάθε περίπτωση, η προσπάθεια υλοποίησης του έργου  αξίζει να συνεχιστεί δεδομένου ότι η Καλαμάτα διαθέτει τα προσόντα και μπορεί να γίνει γαστρονομικός προορισμός εάν αποκτήσει εργαλεία όπως η «Μεσογειακή πόλη – Κέντρο Γαστρονομικής Καινοτομίας τα οποία αποδεδειγμένα συμβάλουν θετικά στην τοπική οικονομία, τον τουρισμό και την προβολή της γαστρονομικής κληρονομιάς.

Λεπτομέρειες για το έργο:

Γνωρίζοντας ότι ο γαστρονομικός τουρισμός είναι μια παγκόσμια τάση που έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο των ταξιδιωτών όσο και των τοπικών κοινοτήτων, καθώς συνδυάζει τη γεύση, τον πολιτισμό και την παράδοση, στόχοι της πρότασης ήταν:

–να γίνει η Καλαμάτα γαστρονομικός προορισμός με όχημα την βρώσιμη ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας (γνωστή στα πέρατα του κόσμου)

–να αξιοποιηθεί το κτιριακό συγκρότημα της  Σχολής Παπαφλέσσα σε ένα μέρος του οποίου λειτουργούσε το ΚΕΚ ΕΤΑΠ του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας.

Στο πλαίσιο του σχεδιασμού της πρότασης, αναζητήθηκαν και καταγράφηκαν παρόμοια παραδείγματα σε άλλες μεσογειακές χώρες :

Ελλάδα (Ηράκλειο, Κρήτης): “Εργαστήρι Γαστρονομίας Κρήτης” όπου οι επαγγελματίες και οι επισκέπτες μαθαίνουν για την κρητική διατροφή και συμμετέχουν σε μαθήματα μαγειρικής.

Ισπανία (Ανδαλουσία): η “Escuela de Hostelería La Cónsula” προσφέρει μαθήματα γαστρονομίας που επικεντρώνονται στις παραδοσιακές συνταγές της περιοχής.

Ισπανία (Καταλονία): Εστιατόριο El Celler de Can Roca ένα από τα καλύτερα εστιατόρια στον κόσμο, όπου, πέρα από τη γαστρονομική του αρτιότητα, διαθέτει ένα εργαστήριο για  έρευνες και πειράματα με νέες τεχνικές και υλικά.

Ιταλία (Emilia-Romagna): υπάρχουν πολλά εργαστήρια γαστρονομίας, όπου οι επισκέπτες μπορούν να μάθουν πώς να φτιάχνουν τοπικά πιάτα με αυθεντικά προϊόντα.

Ιταλία: (Τοσκάνη) , “Σχολή Μαγειρικής Άρτεμις” οργανώνει σεμινάρια γαστρονομίας, εστιάζοντας στην παραδοσιακή τοσκανέζικη κουζίνα.

Ιταλία (Σικελία): εργαστήρια γαστρονομίας που συνδέονται με τοπικούς αμπελώνες και ελαιοτριβεία, προσφέροντας εμπειρίες από τη συγκομιδή του καρπού έως τη δημιουργία τυπικών πιάτων της περιοχής.

Μαρόκο (Μαρακές), το “Amal Women’s Training Center” είναι ένα εργαστήρι μαγειρικής που βοηθάει τις γυναίκες που βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση να αποκτήσουν δεξιότητες και εργασία. Οι επισκέπτες μπορούν να συμμετάσχουν σε μαθήματα και να μάθουν για την παραδοσιακή μαροκινή κουζίνα.

Λίβανος (Βηρυτός), το “Tawlet Beirut” είναι ένα εργαστήρι μαγειρικής που προωθεί τη λιβανέζικη γαστρονομία και τη βιώσιμη γεωργία, συνεργαζόμενο με τοπικούς αγρότες.

Ιαπωνία (Κιότο), εργαστήρια και σεμινάρια παραδοσιακής ιαπωνικής κουζίνας ‘kaiseki’, όπου οι συμμετέχοντες μπορούν να μάθουν πώς να προετοιμάζουν τα διάφορα πιάτα με βάση τη φιλοσοφία ‘kaiseki’, την παρασκευή  και την παρουσίαση πιάτων που συνδυάζουν γεύση, υφή, εμφάνιση και εστιάζουν σε αυθεντικά εποχιακά υλικά (απλότητα), στην αποφυγή της υπερβολής και της σπατάλης (οικονομία) στην καλαίσθητη εμφάνισή τους (ομορφιά).

Η ονομασία ‘’Μεσογειακή πόλη’’ δόθηκε για να συνδεθεί το έργο με την πρωτοβουλία των  Εμβληματικών Κοινοτήτων, μεταξύ των οποίων και η Κορώνη, που συνέβαλλαν στο  να αναγνωριστεί από την UNESCO το 2010 η Μεσογειακή Διατροφή  ως στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.

Λαμβάνοντας υπόψη τις καλές πρακτικές στους άλλους πετυχημένους γαστρονομικούς προορισμούς κυρίως το παράδειγμα στο Κιότο στην Ιαπωνία σχεδιάστηκαν τις απαραίτητες υποδομές, όπως αίθουσες πολλαπλών χρήσεων για 500 άτομα, μουσείο αγροτικών προϊόντων, ψηφιακή βιβλιοθήκη, τράπεζα κρασιών, αίθουσες γευσιγνωσίας έξτρα παρθένου ελαιολάδου και βρώσιμης ελιάς,  μαγειρεία με αμφιθέατρο για τους επισκέπτες και τους εκπαιδευόμενους, εργαστήρια ζαχαροπλαστικής, αρτοποιίας, πλυντήρια σκευών, αποθήκες τροφίμων και αναλωσίμων, εστιατόριο και καφετέρια για 200 άτομα για πρακτική εξάσκηση και εξυπηρέτησης επισκεπτών, βιολογικό λαχανόκηπο. Με καινοτόμες λύσεις για τις ενεργειακές ανάγκες του κτιρίου με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ένας φιλόξενος και τεχνικά άρτιος χώρος για να φιλοξενεί διάσημους ΣΕΦ Έλληνες και ξένους για  να πειραματίζονται σε νέες γεύσεις και’ ξαναϊδωμένες’ παραδοσιακές συνταγές με βάση τα αγροτικά μας προϊόντα και κυρίως την βρώσιμη ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας. 

Εν κατακλείδι, η δημιουργία ενός Κέντρου Γαστρονομικής Καινοτομίας στην Καλαμάτα, μια πόλη που έχει την τύχη να διαθέτει ένα μοναδικό και διεθνώς αναγνωρισμένο προϊόν όπως η ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας, αποτελεί μια επένδυση με σημαντική προοπτική. Πιο συγκεκριμένα:

• Εκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων: Θα παρέχει εξειδικευμένη κατάρτιση σε τοπικούς παραγωγούς, σεφ και επαγγελματίες της γαστρονομίας, ενισχύοντας την ποιότητα και την προστιθέμενη αξία των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
• Ενίσχυση διεθνούς φήμης: Αξιοποιώντας την ήδη αναγνωρίσιμη ταυτότητα της Ελιάς Καλαμάτας, μπορεί να προσελκύσει φοιτητές, επισκέπτες και γαστρονόμους από όλο τον κόσμο.
• Προστασία και διάδοση της γαστρονομικής κληρονομιάς: Στο πλαίσιο του Κέντρου θα μπορούν να διδαχθούν οι παραδοσιακές τεχνικές παραγωγής, συμβάλλοντας στη διατήρηση και ανάδειξη της τοπικής γαστρονομικής ιστορίας.
• Προβολή τοπικών προϊόντων: Πέρα από την Ελιά Καλαμάτας, μπορεί να αναδείξει και το σύνολο των τοπικών γαστρονομικών προϊόντων, δημιουργώντας έναν ολοκληρωμένο και ελκυστικό γαστρονομικό προορισμό.
• Οικονομική ανάπτυξη: Η λειτουργία του Κέντρου θα ενισχύσει την απασχόληση, θα προωθήσει τον θεματικό τουρισμό και θα συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.

Συνολικά, τα οφέλη από τη δημιουργία της «Μεσογειακής Πόλης – Κέντρου Γαστρονομικής Καινοτομίας» στην Καλαμάτα είναι πολλαπλά. Μια τέτοια πρωτοβουλία μπορεί να ενισχύσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητα της περιοχής, να στηρίξει την τοπική ανάπτυξη και να διαφυλάξει τη γαστρονομική της κληρονομιά, προσφέροντας ένα φωτεινό μέλλον για την τοπική κοινωνία και τον πολιτισμό της.